Cây gỗ nhỡ, cao 15-20m, đường kính 40-50cm. Thân thẳng thường không đều. Vỏ nhẵn màu xám nâu, đôi khi có vết rạn dọc thân. Cành thô thường có gờ cạnh, phủ lông thưa mịn.Lá kép lông chim một lần, mọc cách gồm 11-16 đôi lá chét. Lá chét hình trái xoan thuôn, đầu lá gần tròn hơi lõm ở đỉnh, đuôi lá tù, dài 4-6cm, rộng 15-25mm, gân giữa hơi nhổ ra ở đầu lá. Cuống lá chính dài 15-20cm, màu hơi đỏ.Hoa tự hình ngù, hoa lưỡng tính. Tràng 5, màu vàng tươi. Nhị 10, không đều nhau, có 3 nhị lép, bao phấn mở lỗ ở đỉnh. Bầu phủ dầy lông, đầu nhụy rõ. Quả đậu hình dải, dài 25-30cm, rộng 1,5cm, 2 mép phủ lông mịn. Khi chín màu nâu đen. Hạt 10-20 gần tròn, dẹt, màu nâu nhẵn bóng.Hệ rễ ngang rất phát triển, đường kính bộ rễ thường lớn hơn đường kính tán lá.
Cây mọc nhanh, 15 tuổi có thể cao 10-14m, đường kính 28-31cm. Mùa ra hoa tháng 10-12 và 6-7, quả chín tháng 1-4 và 8-9.Cây ưa sáng, lúc nhỏ cần che bóng 50-70%. Thường phân bố tự nhiên ở độ cao 1200m trở xuống, có nhiệt độ bình quân 21-24 độ C, lượng mưa 500-1000mm, có thể có 6 tháng khô hạn. Không sống được nơi có sương giá.Cây sống tốt trên đất bồi tụ trung tính hoặc hơi kiềm. Cũng có thể chịu đựng ở nơi đất nghèo dinh dưỡng khô hạn. Muồng đen có khả năng tái sinh hạt và chồi tốt.
Cây bản địa vùng Đông Nam A; ở Việt Nam cây mọc tự nhiên từ Quảng Bình đến các tỉnh miền Nam. Khá phổ biến ở Quảng Nam, Phú Thọ, Đà Nẵng và Tây Nguyên.
Gỗ có giác màu xám vàng, lõi nâu đỏ hoặc nâu đen, vòng năm rõ. Gỗ cứng, nặng, hơi khó làm, chịu được ẩm ướt khó bị mối mọt. Có thể dùng làm gỗ xây dựng, đồ mỹ nghệ, nhạc cụ hoặc đóng đồ.Cây thường được trồng thành dải rừng phòng hoặc hoặc được trồng trong các mô hình nông lâm kết hợp. Củi cho nhiệt lượng cao, có thể kinh doanh rừng củi.Cây có dáng đẹp, hoa quả có màu sắc gần như quanh năm có thể trồng làm cây cảnh và bóng mát.
Luôn sẵn sàng hỗ trợ bạn